Κοραή 79, Βόλος

H Xάρτα της Ελλάδος σε κέντημα του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου στην Αθήνα, στη συλλογική έκθεση «Με βελόνι και κλωστή: Στον καμβά της ιστορίας»

Ένας ακόμη σπουδαίος σταθμός για τη Χάρτα της Ελλάδος σε κέντημα, το συλλογικό έργο του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου αποτελεί η έκθεσή της στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη» στην Αθήνα,  που άνοιξε προχθές 30 Ιουνίου, εν μέσω και άλλων χειροτεχνιών επετειακού χαρακτήρα, και θα διαρκέσει ως τις 18 Σεπτεμβρίου 2022. Πρόκειται για μια συνδιοργάνωση του Μουσείου Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης με το Δήμο Αθηναίων μέσω του Οργανισμού Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ) και την υποστήριξη του ΥΠΠΟΑ.

Διακόσια χρόνια μετά την Ελληνική επανάσταση και την δημιουργία του ελληνικού κράτους, γυναίκες από όλη την Ελλάδα αλλά και την Ομογένεια, πιάνοντας κλωστή και βελόνι ξαναβρίσκουν  την επαφή με την πλούσια παράδοση στην κεντητική, από την Κίρκη και την Πηνελόπη μέχρι σήμερα. Διαχρονικά, τα έργα κεντητικής τέχνης κοσμούν πολλά μεγάλα μουσεία του κόσμου ενώ τα τελευταία χρόνια αυτό το είδος χειροτεχνίας κερδίζει έδαφος, αποκτώντας συνεχώς «οπαδούς».  Ανάμεσα σε αυτούς και οι 177 Ελληνίδες, που εμπνεόμενες από την πορεία του ελληνισμού, επέλεξαν με τα δικά τους κριτήρια πρόσωπα και γεγονότα, που ξεχώρισαν στην μακρόχρονη ιστορία του ελληνικού έθνους.

Από τον μύθο της Φιλομήλας και της Πρόκνης, τις Καρυάτιδες, την Θεοδώρα και τον Ιουστινιανό, το «Τη Υπερμάχω»  και τον Διγενή, την Χάρτα της Ελλάδος του Ρήγα Βελεστινλή, τον Ύμνο «εις την Ελευθερίαν», τον Κολοκοτρώνη, τον Καβάφη, την Κική Δημουλά ως την «αρπαγή της Ευρώπης» και την πρώτη γυναίκα Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Κέντησαν την εικόνα μιας Ελλάδας που έχει τις ρίζες της στον μύθο, απλώνεται στα πέρατα της γης και πάλλεται δημιουργικά μέχρι σήμερα.

Στη σημαντική αυτή έκθεση το Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου κατέχει περίοπτη θέση, μιας και το έργο του το οποίο φιλοτέχνησε δεσπόζει στο Μουσείο της μεγάλης μας λαογράφου. Υπενθυμίζεται ότι το λαμπρό αυτό έργο της νεοελληνικής χειροτεχνίας παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό πέρυσι το καλοκαίρι  σε ειδική εκδήλωση (21 Ιουλίου 2021) που οργάνωσαν η  Εφορεία Αρχαιοτήτων Μαγνησίας και το Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου, όπου και εκτέθηκε έως και τον περασμένο Απρίλιο,   αφού στο μεταξύ διήνυσε μια σύντομη εκθεσιακή τροχιά εκτός των πυλών του νομού μας. Πιο συγκεκριμένα, το έργο, με πρόταση του επίτιμου μέλους του Λ.Ε.Β., κ. Αικατερίνης Πολυμέρου-Καμηλάκη, μέλους της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» και προέδρου της Επιτροπής για την προβολή και ενίσχυση της  Ελληνικής Χειροτεχνίας  βρέθηκε  στο επίκεντρο της εκθεσιακής διοργάνωσης της 85ης  Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (10-21.9.2021).  Στη συνέχεια, το έργο μεταφέρθηκε στο περίπτερο της Περιφέρειας Θεσσαλίας στην επετειακή έκθεση στο Ζάππειο Μέγαρο. Η  υλοποίηση της πρωτοβουλίας αυτής  του Λυκείου των Ελληνίδων Βόλου, έγινε με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821και φιλοτεχνήθηκε  δια μέσου του τμήματος κεντητικής των εργαστηρίων παραδοσιακών  τεχνών (υφαντική, κεντητική, πλεκτική, κοπτική-ραπτική), που το υπεραιωνόβιο σωματείο έχει ανασυστήσει τα τελευταία χρόνια και λειτουργεί με επιτυχία.  Η Χάρτα αποτελεί ένα πρωτοφανές και μεγαλόπνοο έργο που αντανακλά την έκταση αλλά και την ακτινοβολία του αρχαίου και του νεότερου ελληνισμού.  Το μεγάλο αυτό έργο της χειροτεχνίας,  απαρτίζεται από 12 φύλλα, τα οποία κεντήθηκαν με παραδοσιακές βελονιές από ισάριθμες κεντήστρες: Γεωργία Ασπροπούλου, Σοφία Γκόρια, Άσπα Εγγλέζου, Άννα Νιπεριώτου, Στέλλα Μπακάλη, Μαρία Μούχα, Βιργινία Παλιούρα, Ράνια Παπακωνσταντίνου-εκπαιδεύτρια του τμήμ. κεντητικής,  Λεωνίτσα Παρίση, Μαρία Τζιαφέτα, Αριστέα Τζιώρτζιου, Βασιλική Τράκη (αναλυτικός κατάλογος του συνόλου των συντελεστών παρατίθεται στο ειδικό έντυπο που προσφέρεται δωρεάν).

Η θέαση της Χάρτας δημιουργεί δέος· είτε προσεγγίζεται ως επίτευγμα του νεοελληνικού διαφωτισμού, είτε ως επίτευγμα χαρτογραφικό,  είτε ως αξεπέραστο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι αναγνώσεις της  είναι πολλαπλές, όσες  και οι πτυχές της, με πολιτικό-ιστορικό ενδιαφέρον  αλλά βεβαίως και γεωγραφικό, ανθρωπολογικό, φιλολογικό, αισθητικό και εκπαιδευτικό. Η Χάρτα σε κέντημα εντυπωσιάζει. Οι επισκέπτες πλησιάζουν πολύ κοντά για να διαπιστώσουν με τα μάτια τους,  εάν πράγματι το έργο είναι αυθεντικό και εάν το κέντημα έγινε με τα χέρια ή πρόκειται για κάτι άλλο. Διαβάζουν με μεγάλο ενδιαφέρον τα κείμενα που τη συνοδεύουν και εκφράζονται πολύ θετικά για το αισθητικό της αποτέλεσμα. Όπως είναι γνωστό, το  πρωτότυπο αυτό έργο αφορά στην  πιστή κεντητική απόδοση της  «Χάρτας της Ελλάδος», που εξέδωσε στη Βιέννη ο συντοπίτης μας Ρήγας Βελεστινλής.

Στην παρούσα έκθεση της Αθήνας συμμετέχουν οι γυναίκες της Συντροφιάς του Συλλογικού Κεντήματος, με την εμπνευσμένη καθοδήγηση της Κλαυδίας Μάμαλη και τη  συνδρομή του διαδικτύου εκδηλώνουν  εμπράκτως την φιλοπατρία τους ιστορώντας με βελόνι και κλωστή πρόσωπα και γεγονότα της Ελληνικής Ιστορίας. Παράλληλα η σύγχρονη τεχνολογία έρχεται να ενισχύσει την δημιουργική συλλογικότητα και επικοινωνία, με την δημιουργία πεδίων, μέσω των οποίων ανταλλάσσεται η εμπειρία σε τεχνικό επίπεδο και αναπτύσσονται εφαρμογές και εργαλεία συνεργασίας. Η έκθεση περιλαμβάνει 325 εργόχειρα κεντήματα της Συντροφιάς του Συλλογικού Κεντήματος.

Η Μαρία Γαλανάκη κέντησε την Αρπαγή της Ευρώπης στα αχνάρια των παραδοσιακών κρητικών κεντημάτων, όπου ιστορεί τον μύθο της απαγωγής της Ευρώπης και της μεταφοράς της από τον Δία στην Κρήτη. Η Σοφία Μελά κέντησε την παρτιτούρα από τις δύο πρώτες στροφές του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού, ένα περιστέρι και φύλλα δάφνης. Τέλος. η Μελισσάνθη Σπέη με Χρώματα και «Κλωστές Πεταλούδα» καλεί μικρούς και μεγάλους να αγγίξουν και να χαρούν τα  υλικά της κεντητικής.

Πρόκειται για μια έκθεση διαφορετική, που αποθεώνει την συλλογικότητα και την γυναικεία συνεργασία ως συμβολική συμμετοχή στον εορτασμό για τα διακόσια χρόνια εθνικής ανεξαρτησίας και δημιουργίας.

Στοιχεία Έκθεσης:

 

“Με βελόνι και κλωστή: Στον καμβά της ιστορίας”

έως 18/9/2022

 

Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης “Αγγελική Χατζημιχάλη” Δήμου Αθηναίων

(Αγγ. Χατζημιχάλη 6 Πλάκα):

Ώρες Λειτουργίας: Τρ–Πα: 11πμ–4μμ, Σα–Κυ: 10πμ–3μμ, Δε κλειστά

www.syllogikokentima.gr

 

Ιδέα – Πρωτοβουλία – Γενική Επιμέλεια:
Δρ. Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη

 

Επιστημονική Επιτροπή:
Δρ
Κατερίνα Κοσκινά – Σταυρούλα Πισιμίση – Ευαγγελία Κανταρτζή

 

Συντονισμός – Παραγωγή:
PostScriptum

 

Επιμέλεια παρουσίασης: Μελισσάνθη Σπέη
Σύμβουλος Αρχιτεκτονικής: Γαλάτεια Πατσούρη
Γραφιστικός Σχεδιασμός: Ακριβή Μπερδεμπέ
Κατασκευές – Εκτυπώσεις: Clevermedia
Digital Media: Φοίβη Κωνσταντινίδη
Ψηφιοποίηση έργων: Δημήτρης Αθανασιάδης
Βιντεογράφος: Ινές Περό
Ηχοληψία: Αγάπη Ζήτα

 

Share
Share